۱۰آذر - ۱ذو الحجة - 30 November
شهادت سید حسن مدرس در چنین روزی در سال1316هجری شمسی آیت الله سید حسن بن اسماعیل بن میر عبد الباقی قمشه ای مدرس از طایف میر عابدین مدرس ، روحانی مبارز و عالم آزادیخواه ایرانی بدست عوامل رضاخان به شهادت رسید. شهید سید حسن مدرس در سال 1249ش . در محله دشت زواره به دنیا آمد . او تحصیلات مقدماتی خودرا در قمشه آغاز کرد و در اصفهان پىگرفت و پس از اتمام تحصیلات، به عراق رفت و پس از هفتسال اقامت در نجف و تایید مقام اجتهادش از سوى فضلاى این شهر، در سال 1318 ق . از راه اهواز و چهار محال و بختیارى به ایران بازگشت. او در دوره دوم مجلس و ادوار بعد به نمایندگی مردم انتخاب و در مجلس شورای ملی دست به مبارزه شدید علیه رضا خان و شیوه حکومتی او زد . وی در سال 1305 ه ش در کوچه پشت مسجد سپهسالار از یک سوء قصد جان سالم به در برد . در این ترور تقریبا ده نفر او را احاطه کرده بودند . از تیر های بسیاری که به سوی او فرود آمد چهار عدد کاری شد ومدرس از ناحیه دست چپ و راست مجروح ساخت . آثار مدرس به جز کتابی در چگونگی عقود که زبان فارسی است ، همگی به زبان عربی اند . سر انجام مبارزات پیگیر او با در بار به خصوص خود رضا شاه به تبعید وی به خواف انجامید . عوامل رضا خان در شب دوشنبه 16 مهر 1307 عدهاى مسلح مدرس را دستگیر کرده، به قلعه خواف بردند . آن فقیه فرزانه پس از نه سال اسارت در این مکان به فرمان رضاخان روانه کاشمر شد و حوالى غروب 27 رمضان سال 1356 ق . مطابق با دهم آذر 1316 ش . توسط جنایتکارانی به نامهاى جهانسوزى، خلج و مستوفیان به شهادت رسید . در قسمتى از پیام امام خمینى(ره) براى بازسازى مرقد آن شهید در تاریخ 28 شهریور 1363 ، شهید مدرس به عنوان مجتهدى عظیم الشان، متعهدى برومند و عالمى بزرگوار معرفى شده که از اظهار حق وابطال باطل دریغ نمىنمود . در فرازى از این پیام آمده است: «اینعالم... با جسمى نحیف و روحى بزرگ و شاداب از ایمان، صفا وحقیقت و زبانى چون حیدرکرار رویارویشان ایستاد، فریادکشید، حقراگفت، جنایت را آشکار کرد... و عاقبت جان طاهر خود را در راهاسلام عزیز و ملت شریف نثار کرد و به دست دژخیمان ستم شاهى درغربت به شهادت رسید و به اجداد طاهرینش پیوست.»به مناسبت جانفشانی های آن عالم ربانی در دفاع از حقوق مردم ، سالروز شهادت وی به نام روز مجلس نامگذاری شده است .
اعلام لغو قرار داد دارسی در چنین روزی در سال 1311 ه ش قرار داد امتیاز نفت جنوب ( قرار داد دارسی) از سوی دولت ایران لغو شد .مظفر الدین شاه به موجب پیمانی امتیاز نامه بهره برداری از معادن نفت ایران را به مدت شصت سال به ویلیام ناکس دارسی واگذار کرده بود . پایان این امتیاز سال 1340 ه ش بود . انگلیسی ها برای تحکیم پایه های نفوذ خود و نیز برای طولانی کردن مدت قرار داد به دنبال راه حلی می گشتند .در سال 1310 انگلیسی ها سه چهارم مبلغی را که در سالهای قبل به عنوان سهم ایران می پرداختند ، کاهش دادند . همین امر باعث شد که رضا خان در چنین روزی در سال 1311 امتیاز نامه دارسی را لغو کرده و آن را آتش بزند .به دنیال چنین اقدامی انگلیس شکایت خود را به دیوان لاهه برد . چون برابر مقررات طرح دعوی دردیوان لاهه قانونی نبود موضوع به جامعه ملل کشیده شد و البته طرفین در جامعه ملل توافق کردند که بطور خصوصی به مذاکره بپیدازند و این همان چیزی بود که انگلیسی ها می خواستند .
ورود قوای روسیه به قزوین در چنین روزی در سال 1290 ه ش قوای روسیه در میانه جنگ جهانی اول وارد شهر قزوین شدند .
نبرد نروا در چنین روزی در سال 1700 میلادی نبرد نروا در گرفت . در این جنگ هشت هزار سوئدی تحت فرماندهی چارلز پانزدهم لشکر پنجاه هزار نفری روسیه را در نبرد نروا شکست داد . پادشاه چارلز پانزدهم در همین روز در گذشت .
امضا پیمان صلح در چنین روزی در سال 1782 میلادی ایالات متحده آمریکا و بریتانیا توافقنامه های مقدماتی را را برای پایان دهی به جنگ های استقلال طلبانه امضا کردند .
تسلم لویزیانا به فرانسه در چنین روزی در سال 1803 میلادی اسپانیا کار واگذاری لویزیانا را به فرانسه به پایان رساند .
اعلان جنگ علیه فرانسه در چنین روزی در سال 1838 میلادی یعنی سه روز پس از اشغال ورا کروز مکزیک از سوی فرانسه ، این کشور علیه فرانسه اعلان جنگ داد .
نبرد سینوپ در چنین روزی در سال 1853 میلادی و در طول جنگ های کریمه ، نیروهای روسیه با حمله گسترده به نیروهای ترکیه ، ناوگان دریایی ترکیه را مورد حمله وسیع خود قرار دادند .
جنگ روسیه با فنلاند در چنین روزی در سال 1939 میلادی جنگ روسیه و فنلاند آغاز شد . این جنگ زمانی آغاز گشت که بیست گروه از نیروهای شوروی سابق به فنلاند حمله کردند .
تسخیر منطقه چونگ کینگ در چنین روزی در سال 1949 میلادی کمونیست های چین منطقه چونگ کینگ را به تسخیر خویش در آوردند .
استقلال باربادوس در چنین روزی در سال 196 میلادی باربادوس مستعمره سابق بریتانیا اعلام استقلال کرد .
مذاکرات درژنو در چنین روزی در سال 1981 اتحاد جماهیر شوروی مذاکرات خود را با ایالات متحده آمریکا در ژنو آغاز کرد . این مذاکرات در باره کاستن سلاح های هسته ای در اروپا بود .
روزملی بنین همه ساله چنین روزی به عنوان روزملی بنین در این کشور گرامی داشته می شود .
روز قهرمانان در فیلیپین همه ساله چنین روزی به عنوان روز بنیفاچیو یا روز قهرمانان در فیلیپین گرامی داشته می شود . آیین گرامیداشت یاد شده به این دلیل است که در چنین روزی در سال 1863 میلادی آندره بونیفاچیو رهبر انقلاب 1896 فیلیپین علیه اسپانیا به دنیا آمد .
روز استقلال یمن در چنین روزی در سال 1967 میلادی یمن به استقلال رسید .
تولد جاناتان سویفت در چنین روزی در سال 1667 میلادی جاناتان سویفت نویسنده بر جسته انگلیسی دیده به جهان گشود . وی دوران کودکی و تحصیلات خویش را در ایرلند به پایان رسانید. او مدت ها در جنبش آزدیخواه مردم ایرلند علیه انگلستان به مبارزه پرداخت . وی مدتی نیز به سوی کار های سیاسی روی آورد .سویفت در اواخر عمر دچار جنون شد و در سال 1745 در هفتادوهفت سالگی دیده از جهان بربست.سفرهای گالیور، باران شهر، نامه های یک بزاز، دادخواست خانم ، فرانسیس هاریس، ، اتفاقات روزانه برای استلا، گفت وگوی مؤدبانه و باشگاه هنگ از مهمرتین آثار اویند .
تولد فیلیپ سیدنی در چنین روزی در سال 1554 میلادی فیلیپ سیدنی شاعر بر جسته انگلستانی به دنیا آمد . آرکادیا عنوان مهمترین اثر ادبی اوست .
تولد مارک تواین در چنین روزی در سال 1835 میلادی مارک تواین نویسنده بر جسته آمریکایی دیده به جهان گشود . نام اصلی وی ساموئل لانگهورن کملنس بود . تام سایر و هاکلبری فین عناوین مهمترین آثار اویند . تواین در یک خانواده تهیدست در آمریکا به دنیا آمد . او در سن 18 سالگی داوطلب کار در رودخانه می سی سی پی شد و از همین راه توانست بر آداب و رسوم مردم آن منطقه اشراف یابد . او بعدها به کار های مختلف دیگری روی آورد . ولی سرانجام نویسندگی را انتخاب کرد . زندگی روی می سی سی پی ، شاهزاده و گدا ، یک یانکی اهل کنتاکی کوت در در بار پادشاه آرتور از دیگر آثار اویند . او عمدتا در آثار خود طبقه اشراف را هجو می کرد و به مبارزه با جامعه فقر زده می پرداخت .
تولد سر وینستون چرچیل چرچیل در چنین روزی در سال 1874 میلادی دیده به جهان گشود . او دو بار و بین سالهای 1940 تا 1945 و 1951 تا 1955 نخست وزیر انگلستان بود . وی توانست در سال 1953 جایزه صلح نوبل را از آن خود سازد .
تولد ژاک بارزون بارزون نوینسده بر جسته فرانسوی در چنین روزی در سال 1907 میلادی متولد شد . "خانه اینترلکت " عنوان مهمترین اثر اوست .
تولد گوردون پارکز پارکز نویسنده و فیلمساز آمریکایی در چنین روزی در سال 1912 میلادی به دنیا آمد . "آموختن درختان" عنوان مهمترین اثر اوست .
تولد هنری توبه توبه شیمیدان بر جسته فرانسوی در چنین روزی در سال 1915 میلادی دیده به جهان گشود . او موفق شد در سال 1983 جایزه نوبل شیمی را از آن خود کند .
تولد دیوید مامت در چنین روزی در سال 1947 میلادی دیوید مامت نمایشنامه نویس آمریکایی و کارگردان دیده به جهان گشود . "شخم بزن" و "خانه بازی ها "عناوین مهمترین آثار اویند .
در گذشت کلئو پاترا در چنین روزی در سال 30 قبل از میلاد کلئو پاترا ملکه مصری براثر خود کشی جان خود را از دست داد .
در گذشت ادموند دوم در چنین روزی در سال 1016 میلادی ادموند دوم پادشاه ساکسون ها در سال 1016 میلادی در سن 27 سالگی در گذشت . گفته اند وی رویین تن بوده است .
در گذشت اسکار وایلد در چنین روزی در سال 1900 میلادی اسکار وایلد نویسنده بر جسته ایرلندی در پاریس دیده از جهان فروبست . وایلد نویسنده مشهور انگلیسی در شهر دو بلین دیده به جهان گشود . وی تحصیلات خود را در انگلستان به پایان برد . او در سال 1884 قدم به جهان نویسندگی و هنر گذاشت و داستانها ، نمایشنامه ، شعر و گفتار های زیبایی را به جهان ادب عرضه کرد . وایلد در آثار خود بر علیه تمام رسوم و سنت های انگلیسی بر خاست و توانست با بکار گیری مفاهیم " هنر برای هنر" آثار خود را بیش از پیش ارتقا دهد . "تصویر درویان گری "، "باد بزن خانم ویندمیر" و" اهمیت ارنست بودن " عناوین مهمترین آثار اویند .
در گذشت مارچلو مالپیگی در چنین روزی در سال 1694 میلادی مالپیکی پدر آناتومی میکروسکوپیک دار فانی را وداع گفت .
آغاز زندگی مشترک حضرت علی ع و فاطمه زهرا س درچنین روزی درسال دوم هجری قمری حضرت فاطمه زهرا (س) و حضرت علی (ع) ازدواج کردند . پیش ازحضرت على - علیه السلام افرادى مانند خلفای اول و دوم آمادگى خود را براى ازدواج با دختر پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم اعلام کرده بودند وهر دو از پیامبر یک پاسخ شنیده بودند وآن این که در باره ازدواج زهرا منتظر وحى الهى است. آن دو که از ازدواج با حضرت زهرا نومید شده بودند با سعد معاذ رئیس قبیلها وس به گفتگو پرداختند و دریافتند که جز حضرت على - علیه السلام- کسى شایستگى ازدواج با حضرت زهرا - علیها السلام - را ندارد ونظر پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم نیز به غیر او نیست. از این رو دسته جمعى در پى حضرت على - علیه السلام- رفتند وسرانجام او را در باغ یکى از انصار یافتند که با شتر خود مشغول آبیارى نخلها بود. آنان روى به على کردند وگفتند: اشراف قریش از دختر پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم خواستگارى کردهاند وپیامبر در پاسخ آنان گفته است که کار زهرا منوط به اذن خداست و ما امیدواریم که اگر تو (با سوابق درخشان وفضایلى که دارى) از فاطمه خواستگارى کنى پاسخ موافق بشنوى واگر دارایى تو اندک باشد ما حاضریم تو را یارى کنیم. با شنیدن این سخنان دیدگان حضرت على - علیه السلام- را اشک شوق فرا گرفت وگفت: دختر پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم مورد میل وعلاقه من است. این را گفت ودست از کار کشید وراه خانه پیامبر را، که در آن وقت نزد ام سلمه بسر مىبرد، در پیش گرفت. هنگامى که در خانه رسول اکرم را کوبید پیامبر فورا به ام سلمه فرمود: برخیز و در را باز کن که این کسى است که خدا ورسولش او را دوست مىدارند. ام سلمه مى گوید: شوق شناسایى این شخص که پیامبر او را ستود آن چنان بر من مستولى شد که وقتى برخاستم در را باز کنم نزدیک بود پایم بلغزد. من در را باز کردم وحضرت على - علیه السلام- وارد شد ودر محضر پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم نشست، اما حیا وعظمت محضر پیامبر مانع از آن بود که سخن بگوید، لذا سر به زیر افکنده بود وسکوت بر مجلس حکومت مىکرد. تا این که پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم سکوت مجلس را شکست وگفت: گویا براى کارى آمده اى؟ حضرت على - علیه السلام- در پاسخ گفت: پیوند خویشاوندى من با خاندان رسالت وثبات وپایداریم در راه دین وجهاد وکوششم در پیشبرد اسلام بر شما روشن است. پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم فرمود: تو از آن چه مىگویى بالاترى. حضرت على - علیه السلام- گفت: آیا صلاح مىدانید که فاطمه را در عقد من در آورید؟ پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم در پاسخ حضرت على - علیه السلام- فرمود: پیش از شما افراد دیگرى از دخترم خواستگارى کردهاند ومن درخواست آنان را با دخترم در میان نهادهام . اکنون درخواستشما را با او در میان مىگذارم، سپس نتیجه را به شما اطلاع مىدهم. پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم وارد خانه زهرا - علیها السلام - شد و او برخاست و ردا از دوش آن حضرت برداشت وکفشهایش را از پایش در آورد وپاهاى مبارکش را شست وسپس وضو ساخت ودر محضرش نشست. پیامبر سخن خود را با دختر گرامیش چنین آغاز کرد: على فرزند ابوطالب از کسانى است که فضیلت ومقام او در اسلام بر ما روشن است ومن از خدا خواسته بودم که تو را به عقد بهترین مخلوق خود در آورد واکنون او به خواستگارى تو آمده است؛ در این باره چه مىگویى؟ در این هنگام زهرا - علیها السلام - در سکوت عمیقى فرو رفت ولى چهره خود را از پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم برنگرداند وکوچکترین ناراحتى در سیماى او ظاهر نشد. رسول اکرم صلى الله علیه و آله و سلم از جاى برخاست وفرمود: «الله اکبر سکوتها اقرارها» یعنى: خدا بزرگ است ، سکوت دخترم نشانه رضاى اوست. پس از انجام خواستگارى ومراسم عقد وقت آن رسید که حضرت على - علیه السلام- براى همسر گرامى خود اثاثى تهیه کند وزندگى مشترک خود را با دختر پیامبر آغاز کند. پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم پذیرفت که حضرت على - علیه السلام- زره خود را بفروشد وبه عنوان جزئى از مهریه فاطمه - علیها السلام - در اختیار پیامبر بگذارد. زره به چهارصد درهم به فروش رفت. پیامبر قدرى از آن را در اختیار بلال گذاشت تا براى زهرا عطر بخرد وباقیمانده را به عمار یاسر وگروهى از یاران خود داد تا براى فاطمه وعلى لوازم منزل تهیه کنند. مهریه دختر پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم پانصد درهم بود که هر درهم معادل یک مثقال نقره بود. (هر مثقال 18 نخود است). مراسم عروسى دختر گرانمایه پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم در کمال سادگى وبى آلایشى برگزار شد.( برگرفته ازفروغ ولایت ، سبحانی ، جعفر ، ص 79 )
ترک خاک ایران در چنین روزی در سال 1918 میلادی ، نیروهای دولت شکست خورده دولت عثمانی در جنگ اول جهانی خاک ایران را ترک کردند.