مهاجرت کبری

درچنین روزی در سال 1283هجری شمسی مهاجرت علماو مشروطه خواهان موسوم به مهاجرت کبری آغازشد. دراین مهاجرت حضرات آیات بهبهانی وطباطبایی ابتدا به حضرت عبدالعظیم وسپس به قم مهاجرت کردند.
پس ازمرگ ناصرالدین شاه قاجاردرهفدهم ذی القعده 1313 ه ق مظفرالدین شاه براریکه قدرت تکیه زد وعین الدوله را که مردی مستبد بود به صدارت برگزید . درواقع ریشه انقلاب مشروطیت را باید دررفتارظالمانه پادشاهان قاجار، تعدی وتجاوز شاهزادگان و وابستگان دربار، حکومت مستبدانه حاکمان ولایات و مداخله بی حد وحصردول روس وانگلیس درامورایران و مخالفت مردم با آنها ونیزارتباطاتی که با اروپا برقرارشده بود که سبب مشاهده پیشرفت ممالک راقیه می شد، دانست . عدم درک صحیح مظفرالدین شاه ازاصول مملکت داری ونیزبا توجه به بیماری وی وعزیمت مکرربه فرنگ جهت معالجه ، اوضاع کشور روز به روز نا بسامان تر می شد و ظلم حاکمان به تبع آن افزایش می یافت . در این میان چند ین حادثه  دیگر باعث شد تا حرکت مردم و شورش عمومی تسریع شود . یکی از این حوادث ماجرای موسیو نوز بلژیکی بود. وی در سال 1281 به همراه عده ای از هموطناننش به ایران آمد تا به اداره امور گمرکات بپردازد . مسیو نوز تعرفه های گمرکی را علیه بازرگانان وضع کرد و این امر موجبات نارضایتی گسترده ای را فراهم آورد . وی موقعی موجبات خشم بیش ازحد مردم را فراهم آورد که با انتشارعکسی از وی در لباس روحانیت درمجلس رقص و درحال قلیان کشیدن حاضرشد . مساله دیگربانک استقراضی روسیه بود . بدین شرح که روس ها درمحل قبرستان متروکه ای دروسط بازاردرحال بنای ساختمان بانک بودند که دراثنای ساخت آن، استخوانهای تازه مردگان کشف شد . روس ها با بی اعتنایی اجساد استخوانها را به چاه ریختند . همچنین مساله به چوب بستن بازرگانان، درشکل گیری این واقعه مزید برعلت شد . درزمان جنگ روس وژاپن به دلیل گران شدن قیمت قند ، علاء الدوله حاکم وقت تهران تعدادی ازبازرگانان را که دراعتراض به اعمال مسیونوزتحصن کرده بودند به بهانه گران کردن قند ودرواقع به قصد زهرچشم گرفتن به چوب بست . با انتشار این خبر بازاریان مغازه ها را بستند و به عنوان اعتراض درمسجد بازار اجتماع کردند . دولت به وحشت افتاد و قول داد که به رتق و فتق امور بپردازد . اما نه تنها این چنین نشد  بلکه در نشست دیگری که مردم درمسجد پای سخنان سید جمال واعظ نشسته بودند ، دولتیان بر سر مردم ریختند و آنها را به باد کتک گرفتند . پس از این واقعه علمای   تهران به منظور اعتراض ،  به حرم حضرت عبدالعظیم حسنی  در ری پناه برده و در آنجا تحصن کردند . درهمین حین ، وعاظ در جاهای مختلف بر منبر رفته و از استبداد حکومت عین الدوله سخن می گفتند و خواستار تشکیل عدالتخانه در کشور بودند . دراین زمان بازار تهران به کلی تعطیل شده بود و تعداد متحصنین ازده هزارنفرتجاوزمی کرد . دیگر شهرهای کشورنیزبه این حرکت پیوستند . شاه با مشاهده احوال در صدد حل قضیه برآمد .متحصنین خواسته های خود را ازجمله ، تاسیس عدالتخانه ، اجرای قوانین  اسلام ، درسراسرکشور وعزل مسیو نوزبلژیکی وعلاء الدوله به گوش شاه رساندند. سرانجام مظفرالدین شاه به خواسته آنان تن درداد وبا آنها موافقت کرد وعلما به مهاجرت صغری پایان دادند . عین الدوله که هرگزحاضر نبود تن به خواسته مردم بدهد با گذراندن وقت وامروزوفردا کردن ازپذیرش درخواست متحصنین طفره می رفت و سعی داشت با ایجاد اختلاف درصفوف علما ومردم وهمچنین زندانی کردن وبه تبعید فرستادن  فعالان غائله راختم کند . با ادامه این روند وطی مراحلی ، علما خواستارخروج ازتهران وعزیمت به قم شدند. بدین ترتیب آقایان طباطبایی وبهبهانی به همراه عده ای ازمردم به قصد قم شهرتهران را ترک گفتند ( مهاجرت کبری ) . درست در همین زمان اولین دسته ازمردم که حدود 50 نفرمی شدند نا آگاهانه به سفارت انگلیس پناهنده شدند ودرحیاط سفارت بست نشستند . این جمعیت درچند روز آینده به بیست هزارنفررسید . متحصنین درسفارت ازشاه خواستند :علما را به تهران بازگرداند ، تضمین بدهد که احدی شکنجه و دستگیرنخواهد شد ، امنیت را درکشوربرقرارکند ، دست به تاسیس عدالتخانه بزند وقاتلین مردم را تعقیب کند . همچمین درخواست های مهاجران به این شرح بود : بازگشت علما به تهران، عزل عین الدوله ، افتتاح دارالشوری ، قصاص قاتلین وبازگرداندن تبعید شدگان . با انتشارخبرمهاجرت علما وبست نشستن مردم درسفارت انگلیس ، شورش های پراکنده درنقاط مختلف کشورشکل گرفت وهمین امرباعث شده که شاه به وحشت افتاده ، درچهاردهم مرداد 1285شمسی طی فرمانی ضمن عزل عین الدوله ، دولت را ماموربرگزاری انتخابات وتشکیل مجلس شورای ملی کرد . متن قانون اساسی تنظیم شده توسط دولت ومجلس که مشتمل بر51 اصل وبه نام نظام نامه سیاسی بود درتاریخ هشتم دی ماه 1258 ازطرف مظفرالدین شاه تصویب وامضا شد و شاه ده روزپس از امضای قانون اساسی درگذشت .

ورود آیزنهاور به تهران درچنین روزی در سال1338 شمسی ،  آیزنهاور رئیس جمهور وقت آمریکا وارد ایران شد . وی در این دیدار پنج ساعت با محمد رضا پهلوی در تهران دیار و گفتگو کرد .  او قصد داشت  در یک سفر دوره ای از یازده کشور  سه قاره  آسیا ، آفریقا و اروپا دیدار کند .

قهرمانی ایران در رقابت های کشتی بانکوک در چنین روزی در سال 1349 ه ش تیم کشتی  ایران به مقام قهرمانی در مسابقات کشتی آسیایی بانکوک رسید .

تصویب نخستین قانون استخدام کشوری درچنین روزی در سال 1301 ه ش نخستین قانون استخدام کشوری ایران از تصویب نمایندگان مجلس شورای ملی گذشت . این قانون که در واقع نخستین قانون در جهت نظام مند کردن وضعیت حقوقی افراد طرف قرار داد با دولت به شمار می رفت ، توانست تا حدود زیادی روش های استخدام کارکنان از طرق مختلف رسمی ،  پیمانی و قرار دادی را مورد مداقه قرار دهد . همچنین در این قانون نظام های پرداخت حقوق و مزایا و میزان مرخصی کارکنان   دولت ، شیوه پایان کار ( بازنشستگی ، بازخریدی و... ) پیش بینی شده بود . این قانون اگرچه  بر مبنای اندیشه های بوروکراتیک تنظیم شده بود اما مورد مخالفت بر خی از حقوق دانان عصر قرار گرفت چراکه برخی آن را غیر عادلانه و تنها در جهت منافع دولت ارزیابی  می کردند . قانون یادشده بعدها در سال 1345 مورد بازبینی و تجدید نظر قرار گرفت .
در سال 1334 شمسی  اداره کل طبقه بندی مشاغل  وابسته به وزارت دارایی نضج یافت و به  سال 1337 این اداره نام  سازمان خدمات کشوری به خود گرفت .  در سال1340شورای عالی اداری کشور به وجود آمد . این شورا به عنوان نخستین برنامه کاری خود  تدوین قانون استخدام کشوری را از نو آغاز کرد .لایحه تهیه شده  در تاریخ 31/3/1345  در یازده فصل به تصویب رسید.

اشغال همدان توسط روس ها درچنین روزی در سال 1915 میلادی گروههای روسی همدان را به اشغال خود در آورده و از آن عبور کردند .

صدور قطعنامه به نفع فلسطینیان در چنین روزی در سال 1327 ه ش  قطعنامه شماره 194 مجمع عمومی سازمان ملل متحد درباره  حق بازگشت فلسطینیانی که از کشورشان اخراج شده بودند صادر شد .

آغاز به کار جبهه خلق برای آزادی فلسطین درچنین روزی درسال 1346 ه ش جبهه خلق برای آزادی فلسطین ازبدنه جنبش ناسیونالیستهای عرب جدا شد وبه رهبری دکتر جورج حبش (فلسطینی مسیحی از اهالی اللد) و ایدیولوژی مارکسیستی اعلام موجودیت کرد

تدریس اجباری زبان عبری در فلسطین درچنین روزی در سال 1913 میلادی تدریس زبان عبری بالاجیار در مدارس فلسطینی  آغاز  شد .

نبرد در ناینوه درچنین روزی در سال 627 میلادی نبردی سختی در ناینوه در روم باستان در گرفت . در این جنگ هراکلیوس امپراطور بیزانس ،   پرزن را مغلوب خود ساخت .

حادثه کشتی ایندیگریکا درچنین روزی درسال 1939 میلادی کشتی ایند یگریکای شوروی سابق که 2500 نفر از زندانیان را با خود حمل می کرد ، واژگون شد . 2470 نفر از مسافران این کشتی کشته شدند .

استرداد پرون درچنین روزی درسال 1963 میلادی آرژانتین ازجامعه جهانی خواست ، پرون ، رییس جمهور فراری این کشوررا به این کشور بازگردانند  .

ترمیم تابلوی مونالیزا درچنین روزی درسال 1913 مقامات ایتالیایی در فلورانس اعلام کردند که تابلوی مونالیزا ترمیم شده است . این اثرگرانبها در سال 1911 از موزه لوور پاریس به سرقت رفته بود .

فعال سازی عملیات هسته ای کره شمالی درچنین روزی درسال 2002 میلادی کره شمالی اعلام کرد  فعالیت های  هسته ای خود را از سر خواهد گرفت  .

به کارگیری امواج رادیویی درچنین روزی در سال 1905 میلادی  مارکونی دانشمند ایتالیایی موفق شد برای نخستین بار از طریق امواج رادیویی بر فراز اقیانوس اطلس ،  میان اروپا و امریکا ارتباط رادیویی برقرار کند . وی را مخترع ارتباط های بی سیم می دانند .

آغازجنگ های داخلی اسپانیا در چنین روزی در سال 1930 میلادی جنگ های داخلی اسپانیا آغاز شد . در این جنگ ژنرال فرانکو و نظامیان هودار وی در یک طرف و جمهوریخواهان در طرف دیگر قرار داشتند . جالب است که بسیاری از آزادیخواهان کشورهای مختلف به صفوف جمهوریخواهان  پیوستند و با هواداران فرانکو نبرد کردند.

استقلال کنیا درچنین روزی درسال 1964 میلادی کنیا از انگلستان مستقل شد . ازقرن شانزدهم میلادی پرتغالیان ، سرزمین کنیا را به تصرف خود درآوردند . این کشور در سال 1859  جزء مستعمرات انگلستان شد . کنیا سرانجام پس ازبه راه افتادن فریاد های استقلال طلبی در میان قشر های مختلف مردم این کشور ،  در دوازدهم  دسامبر 1963 با نوع حکومت فرمانداری کل ،  مستقل شد. کنیا در شانزدهم  دسامبر همان سال به سازمان ملل متحد پیوست.

تولد گوستاو فلوبر در چنین روزی در سال 1821 میلادی گوستاو فلوبر نویسنده فرانسوی  دیده به جهان گشود . "مادام بواری " عنوان مهمترین اثر ادبی اوست . فلوبر  پس از تحصیلات مقدماتی  به تحصیل  حقوق پرداخت و بعد از مرگ پدر با ثروت بسیار پدر زندگی را سر کرد . آثار او عمدتا  حال و هوای  رئالیسم دارند . سالامبو، وسوسه سن آنتوان، تربیت احساساتی، بواروپکوشه، سرگذشت سن ژولین، مهمان نواز و نخستین  عشق ساده عناوین مهمترین آثار اویند . وی در سال 1880 در نرماندی دار فانی را وداع گفت .

نخستین در س های لوودویک وان بتهوون در چنین روزی در سال 1792 میلادی در وین  ، بتهوون 22 ساله  نخستین درس موسیقی را از  فرانز جوزف هایدن فرا گرفت .

تولد ادوارد مونش در چنین روزی در سال 1863 میلادی ادوارد مونش نقاش بر جسته نروژی به دنیا آمد . مهمترین اثر او جیغ نام دارد .

تولد آلفرد ورنر در چنین روزی درسال 1866 میلادی ورنر شیمیدان سوییسی دیده به جهان گشود . او در سال 1913 جایزه نوبل  شیمی را از آن خود کرد .

درگذشت مارکو پولو در چنین روزی در سال  1323 میلادی مارکوپولو  در سن 69 سالگی در گذشت . مارکوپولو جهانگرد و ماجراجوی ونیزی در بیست و ششم  ژوئیه سال 1254 میلادی در ونیز متولد شد. وی  سفر خود  به آسیا و چین را در هفده سالگی و در سال 1271 میلادی آغاز کرد. او پس از بازگشت به ونیز در دهم  اکتبر 1291 میلادی ، سفر نامه خود را به رشه تحریر در آورد و نام آن را عجایب گذاشت .

روزهندیان در السالوادور همه ساله چنین روزی در السالوادور به عنوان روز هندیان گرامی داشته می شود  .

درگذشت آیت الله میرزا محمد تقى شیرازى (میرزای دوم)

آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی در چنین روزی در سال  1338 هـ ق دیده از جهان فروبست. میرزا محمد تقی در سال 1258 ه ق در شیراز به دنیا آمد . پدرش میرزا محبعلی شیرازی نام داشت . میرزا محمد تقی پس از طی تحصیلات مقدماتی در حوزه های مختلف علوم دینی وتلمذ نزد علمای گران قدری چون آیت الله فشارکی اصفهانی ، در مکتب علمی میرازی بزرگ شرکت کرد و خوشه های فراوان از خرمن معرفت آن علم بزرگوار چید . ایشان اما پس از طی در جات مختلف علمی پس از رحلت آیت اله سید محمد کاظم یزدی به درجه مرجعیت شیعیان جهان نایل آمد . در محضر علمی آن فقیه فرزانه علمای بزرگی چون شیخ آقا بزرگ تهرانی ، آیت اله شیخ عبد الکریم  حائری ، آیت الله شیخ محمد جواد بلاغی نجفی ، آیت الله حاج آقا حسین طباطبایی قمی ، سید جمال الدین موسوی گلپایگانی ، آیت اله شیخ محمد کاظم شیرازی ، آیت الله شیخ محمد علی شاه آبادی و آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی کسب معرفت کرد ند .ا ز ایشان آثار چندی به جای مانده اسنت که از میان آنها می توان به  شرح مکاسب شیخ مرتضى انصارى  ، حاشیه ای بر فراد الاصول شیخ انصاری ،  شرح منظومه الارجوزه رضائیه  ،  القصائد الفاخره  فی مدح العترة الطاهره ، حاشیه بر عروه الوثقی ، ذخیره العباد لیوم المعاد و   رساله عملیه  اشاره کرد . ایشان در طول زندگی با برکت خویش علاوه بر نشر معارف حقه اسلامی هیچگاه از حوزه فعالیت های سیاسی و اجتماعی عقب ننشستند و همواره با مظاهرا استعمار به مبارزه بر خاستند . از جمله مبارزات ایشان را  می توان در دوران اشغال عراق به دست نیروهای اجنبی انگلیسی دانست که ایشان با صدور فتاوی ضد استعماری ، رهبری انقلاب بزرگ ملت مسلمان عراق را  درانقلاب  سال  1920 برعهده داشت . مـرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانى ازشاگردان برجسته یشان  در کتاب نقبا البشر درباره شخصیت میرزاى دوم ومبارزات ایشان چنین  مى نویسد: میرزا محمد تقى حائرى شیرازى ،  پیشواى انقلاب عراق و نخستین برافروزنده شعله آن شورش و جنبش  ،  از بزرگترین عالمان و مجتهدان عصر خود بود. او یکى از مشهورترین چهره هاى شناخته شـده در علم و تقوى و غیرت و شهامت دینى بود ،  چنانکه خود او برایم تعریف کرد ،  در شیراز زاده شده و در کربلا پرورش یافته است  ،  در همان خاک پاک  مقدمات علوم اسلامى را فرا گرفته است تـا در فـضـل ودانـش به رتبه اى رسیده که شایسته رسیدن به چنان مقام و موقعیتى بود. آن گاه بـادوسـت و مـصـاحـب و هم مباحثه خود سید محمد فشارکى اصفهانى همراه نخستین دسته از مـهـاجران به سامرا رفت و به محضر درس میرزاى شیرازى (ره ) پیوست و سپس در شمار برترین شاگردان حوزه درسى میرزاى اول درآمد.  وى به زودى یکى از ارکان بحق تحقیق این حوزه شد  بـه حـدى کـه در دوران زندگى خود استاد ارجمند ،  جمعى از شاگردان فاضل و مبرز استاد ،  به محضر درس و بحث او روى مى آوردند این روش ادامه داشت تا آن که استاد بزرگوار درگذشت  و میرزا محمد تقى شیرازى به خاطرشایستگى و فضل و دانش و برازندگى خود ،  به جانشینى وى تعیین شد و مرجع تقلیدشیعیان گردید. از آن روز بـود کـه وى  وظـیـفـه سنگین و مسئولیت تعهد شگرف خود را با انجام تکالیف سنگین مـرجـعیت و رهبرى عالم تشیع در نهایت ایمان و شجاعت انجام داد ودر همین مسیر و جهت  به رهبرى قیام , صدور فتواهاى انقلابى و درس گفتن وتربیت دانش پژوهان پرداخت. مردان بزرگى را پـرورش داد کـه هر کدام در تاریخ ‌مبارزات و مجاهدات اسلامى نقطه عطفى به شمار مى روند  .(نقبا البشر, ج 1 , ص 261) آن  عالم ربانی پس از عمری مجاهدت در راه حق سرانجام در سیزدهم ذى حـجـه سـال 1338 هجرى قمرى , در 68 سالگى , درشهر نجف درگذشت .

درگذشت شیخ آقا بزرگ تهرانی

شیخ آقا بزرگ تهرانی عالم بزرگ جهان تشیع در چنین روزی در سال 1348 ه ق به دیار باقی شتافت. وی در ریبع الاول سال 1293 هجری  قمری در تهران به دنیا آمد . ایشان   در مدرسه فخریه تهران و مدرسه پامنار به فراگیری دروس سطح مشغول شد . شیخ آقا بزرگ تهرانی دراین مرحله و در مرحله دروس عالی تر حوزوی از استادان بزرگی چون شیخ محمد حسین خراسانی  ، شیخ محمد باقر تهرانی ، شیخ زین العابدین محلاتی ،  میرزا محمود قمی، سید حسن استر آبادی، شیخ عباس نهاوندی، محد ث نوری، شریعت اصفهانی، آیت  الله سید محمد کاظم یزدی، آخوند خراسانی و  آیت  الله محمد تقی شیرازی  بهره های فروان برد. ایشان پس از آن  ازطرف بسیاری از بزرگان وقت اجازه روایت در یافت کرد. آن  عا لم فرزانه دست به تربیت شاگردان بسیاری زد که از میان آنها می توان به   سید احمد حسینی اشکوری، استاد سید مرتضی نجومی، سید محمد حسن طالقانی، سید محمد صادق بحر العلوم، مولانا رضا حسین خان رشیدی ترابی،  سید محمد محسن نقوی، شهید محراب سید محمد علی قاضی طباطبایی و...اشاره کرد . از آن شیخ فقید  آثار بسیاری  به جای مانده است که از میان آنها می توان به  الذریعه الی تصانیف الشیعه، در 29 جلد ،  طبقات اعلام الشیعه،  احیاء الدائر من القرن العاشر،  الانوار الساطعه فى المائة السابعه،  الثقات العیون فى سادس القرون، حقایق الراهنه فى المائة الثامنه،  الروضة النضره فى علماء الماة الحادیة عشرة،  الکرام البرره فى القرن الثالث ‏بعد العشره ،  الکواکب المنتشره فى القرن الثانى بعد العشره،  المشیخه (الاسنادالمصفى الى آل المصطفى)  النابس فى القرن الخامس، نقباء البشر فى القرن الرابع عشر، نقباء البشر،  نوابغ الروات فى رابعة المآت و ...اشاره کرد .  سرانجام آن عالم ربانی در  دوازدهم اسفند 1348 ه ش مصادف با سیزدهم  ذی حجه 1398 ه ق دیده از جهان فروبست . پیکر مطهرش را در  در آستانة کتابخانه عمومی خود شان دفن کردند.