مقدمه
مدل مديريت سبز يك رويكرد نوين مديريتي است كه براي كسب موفقيت پايدار از سوي سازمانها در كلاس جهاني اتخاذ مي گردد. اين مدل براساس حفاظت از محيط زيست طراحي و در سطح بين المللي مورد استفاده قرار نمي گيرد. مدل مديريت سبز كه براساس آن جايزه مديريت سبز ايران بطور سالانه برگزار مي گردد ، اين امكان را به سازمانها مي دهد تا با بهره گيري از رويكردي نوين ، منافع اقتصادي و ارائه خدمات خود را بطور پايدار حفظ نمايند. به عبارتي مدل مديريت سبز براي حفظ بقاي سازمانها طراحي شده است.
بدليل چالشهاي اقتصادي ، اجتماعي و زيست محيطي كه در دهه اخير سازمانها را تهديد نموده ، رويكرد مشتري گرايي و تمركز بر خواسته هاي آن و طراحي راهبرد سازمان بر اين اساس (ايجاد رضايت در مشتريان) قابليت خود را براي ايجاد مزيت رقابتي در سازمانها از دست داده است. اگر در دو دهه گذشته مشتري گرايي عامل مزيت رقابتي سازمان محسوب مي شد ، امروز بدليل چالشهاي ايجاد شده از طريق مشتري گرايي ، سازمانها از اين تمركز فاصله گرفته اند. مشتري همواره بهترين محصول ، ارزانترين و سريعترين آن را مي خواست ، اين نگرش باعث آلودگي محيط زيست و توليد محصولات و فرايندهايي گرديد كه با محيط زيست هماهنگ نبوده و شايد بتوان به صراحت عنوان كرد كه مشتري گرايي مساوي با آلودگي محيط زيست بوده است. در همين راستا سازمانها بقاي خود را در مسئوليت پذيري در سه حوزه اقتصادي ، اجتماعي و زيست محيطي يافته اند.
بدين منظور سازمانهاي موفق با اتخاذ مدل مديريت سبز ، موفقيت پايدار خود را تضمين مي نمايند. نگرش سبز در سازمان و ايجاد ساختارهاي سازماني با عنوان " تضمين سبز " جايگزين واحدهاي سازماني از قبيل " تضمين كيفيت " شده اند.
رويكردهاي نوين براي موفقيت پايدار
مسئوليت زيست محيطي سازمان |
مسئوليت پذيري اقتصادي :
سازمان با رسالت توليد ارزش افزوده تشكيل شده است و هموارده بايد سوآوري خود را بطور پايدار حفظ نمايد. پايداري در سودآوري صرفا با ارائه محصول ، و يا محصول با كيفيت و ارزان قيمت مقدور نيست. به همين دليل رويكرد سودآوري با استفاده از روشهاي سنتي تضمين نمي گردد.
بنابراين سازمان رويكردهاي مديريتي خود را براي بقاي خود كه همان بقاي اقتصادي است تغيير مي دهد.
مسئوليت زيست محيطي :
سازمان براي حفظ بقاي اقتصادي خود با اتخاذ راهبرد سبز ، محصول و فرايندهاي خود را با محيط زيست سازگار مي نمايد. سازمان سرمايه هاي طبيعي خود را افزايش مي دهد. به عبارتي مزيت رقابتي سازمان در رفتار و عملكرد سازگار آن سازمان با محيط زيست است.
مسئوليت اجتماعي :
سازمان موفقيت پايدار خود را بعنوان يك عضو شهروند در جامعه مي يابد. سازمان به اين درك دست يافته است كه كاركنان سازمان و ذينفعان آن عضوي از جامعه هستند و احترام به كاركنان و ارتقاء رفاه و سطح زندگي آنان در موفقيت پايدار سازمان تاثيرگذار خواهد بود.
انجمن مديريت سبز ايران :
انجمن مديريت سبز ايران يك NGO است كه در زمينه گسترش دانش و فرهنگ زيست محيطي با هدف ايجاد مزيت رقابتي در سطح ملي و بين المللي تلاش مي نمايد. يكي از اقدامات مهم در اين زمينه طراحي ، اجرا و بسط جايزه مديريت سبز ايران است.
چشم انداز انجمن مديريت سبز ايران :
انجمن مديريت سبز ايران معتبرترين تشكل غيردولتي و غيرانتفاعي علمي و حرفه اي در كشور است ، كه براي يكپارچه سازي مسئوليتهاي اقتصادي ، اجتماعي و زيست محيطي سازمانها توليد علم و دانش مي نمايد.
ماموريت انجمن مديريت سبز ايران :
ارائه خدمات كارشناسي مديريت سبز ايران به سازمانهاي كشور با هدف ايجاد مزيت رقابتي در آنان و يكپارچه سازي مسئوليتهاي اجتماعي ، اقتصادي و زيست محيطي سازمانها
خدمات انجمن مديريت سبز ايران :
§ طراحي ، اجرا و بسط جايزه مديريت سبز ايران
§ ايجاد ارتباط هدفمند ميان سازمانهاي همسان فعال در حوزه مديريت سبز
§ ارائه خدمات آموزشي و پژوهشي براي يكپارچه سازي مسئوليتهاي اجتماعي و زيست محيطي سازمان
§ توليد ، نشر و توزيع اطلاعات دانش مديريت سبز ميان كارشناسان سازمانهاي عضو
§ توسعه توانمنديهاي كارشناسان و مديران سبز
§ امكان بازديد از توانمنديهاي سازمانهاي موفق ايراني در حوزه مديريت سبز
§ برگزاري نشست ها و همايشهاي علمي تخصصي با مشاركت اعضا
§ تدوين شاخصهاي موفقيت سازماني براساس ويژگي صنعت و يا خدمات مشخص
§ كمك به سازمانها در انتخاب مشاوران و مدرسين دانش مديريت سبز
ويرايش نوين مدل جايزه مديريت سبز ايران :
مدل جايزه مديريت سبز ايران شامل 8 معيار و 25 زير معيار و 115 نكته راهنما است. باتوجه به اينكه سازمانهاي ايراني از رويكرد مدل هاي سرآمدي و يا تعالي سازماني در مديريت خود بهره مي برند و در چند سال اخير سرمايه گذاري بسياري از سوي اين سازمانها در اين زمينه صورت پذيرفته است. كارشناسان و پژوهشگران تيم طراحي مدل جايزه مديريت سبز ايران از اين مقوله در طراحي مدل مذكور بهره گرفته اند.
مدل جايزه مديريت سبز ايران :
ويرايش جديد : 1388-2009
رديف | نوع معيار | معيار | امتياز | زير معيار | نكات راهنما |
1 | توانمندسازها | رهبري | 120 | 4 | 15 |
2 | خط مشي و راهبرد | 130 | 3 | 14 |
3 | منابع سازماني | 150 | 5 | 18 |
4 | شركاي سازماني | 100 | 3 | 9 |
5 | فرايندها | 200 | 4 | 19 |
6 | موفقيت پايدار | نتايج زيست محيطي | 150 | 2 | 6 (37) |
7 | نتايج اجتماعي | 60 | 2 | 15 |
8 | نتايج اقتصادي | 90 | 2 | 19 |
جمع | 1000 | 25 | 115 |
جدول امتيازات مدل جايزه مديريت سبز ايران
مزاياي مدل جايزه مديريت سبز ايران براي سازمان :
سازمان توليدي براي ارائه محصولات پايدار و ايجاد مزيت رقابتي نيازمند درك و شناسايي دقيق و به موقع از تاثير فرايندها و عملكردهاي خود نسبت به محيط زيست است. اين موضوع براي سازمانهاي خدماتي و عمومي كه ارائه خدمت به مردم مي نمايند نيز صادق است. چرا كه فرايندهاي اين سازمانها نيز آثار زيست محيطي دارند. امروزه علاوه بر عملكرد و كيفيت محصول ، آثار زيست محيطي حاصل از رويكردها ، راهبردها و فرايندهاي سازمان نيز براي مخاطبين و مشتريان اهميت يافته است.
اين مدل اين امكان را به سازمانها مي دهد تا رويكرد ، راهبرد و فرايندهاي خود را نسبت به محيط زيست شناسايي ، نتايج زيست محيطي خود را اندازه گيري ، و براساس آنها پروژه هاي بهبود سازمان را در حوزه زيست محيطي تعريف نمايند. در ضمن اين مدل امكان خواهد تا سازمانها موقعيت خود را در حوزه زيست محيطي با سازمانهاي همسان و غيرهمسان داخلي و خارجي مقايسه ، و راهبردهاي موفقيت پايدار را براي ايجاد مزيت رقابتي تدوين نمايند.
سازمانهايي كه براساس اين مدل در فرايند جايزه مديريت سبز ايران شركت مي نمايند مي توانند توانايي خود را به اطلاع عموم برساند و در ضمن از فضاي يادگيري سازماني ايجاد شده از تجربيات ديگر سازمانها نيز بهره مند گردند. با استفاده از مدل جايزه مديريت سبز ايران سازمانها نظام خودارزيابي زيست محيطي را تسري داده و به يك زبان مشترك در مديريت زيست محيطي دست خواهند يافت. اين مدل در كاهش هزينه هاي زيست محيطي و ايجاد راهبرد زيست محيطي در سازمان نقش بسزايي دارد.
به سازمانهايي كه درفرايند جايزه مديريت سبز ايران حضور مي يابند گواهينامه معتبر ملي جهت معرفي توانايي هاي مديريت سبز آنان اعطا مي گردد.
چگونگي ورود به فرايند جايزه مديريت سبز ايران :
زمانبندي فرايند برگزاري چهارمين دوره جايزه مديريت سبز ايران |
سازمانهاي داوطلب و علاقمند به گسترش دانش و فرهنگ سبز كه براي ارائه خدمات و محصولات پايدار تلاش مي نمايند براساس جدول زير و تاريخهاي ذكر شده با دبيرخانه مديريت سبز ايران تماس برقرار نمايند.
رديف | فعاليت | تاريخ |
1 | تگميل فرم درخواست حضور در فرايند چهارمين دوره جايزه | تا 31/3/1388 |
2 | آموزشهاي تخصصي فرايند جايزه · آشنايي با مدل و فرايند جايزه مديريت سبز ايران · خودارزيابي · اظهارنامه نويسي | تير و مرداد 1388 |
3 | خودارزيابي و تدوين اظهارنامه | مرداد و شهريور سال 1388 |
4 | آخرين مهلت ارسال اظهارنامه | 15/7/1388 |
5 | بازديد حضوري از سازمان (Site Visit) | آبان ، آذر و دي سال 1388 |
6 | اعلام نتايج و مراسم ويژه چهارمين دوره جايزه | هفته اول بهمن 1388 |
هزينه مشاركت در چهارمين دوره جايزه مديريت سبز ايران :
رديف | فعاليت | هزينه |
سازمانهاي گروه A | بين 50 تا 150 نفر | 000ر000ر33 |
سازمانهاي گروه B | بين 151 تا 500 نفر | 000ر000ر49 |
سازمانهاي گروه C | بين 501 تا 2000 نفر | 000ر000ر65 |
سازمانهاي گروه D | بيش از 2000 نفر | 000ر000ر82 |
هزينه مشاركت جهت حضور در چهارمين دوره فرايند جايزه مديريت سبز ايران براساس طبقه بندي انجام شده بر روي سازمانها به شرح زير است.
مژده به سازمانهاي كوچك (زير 50 نفر) :همانگونه كه همگي درك نموده ايم براي سبز شدن فرايندهاي سازمانها ، مي بايست زنجيره تامين ، شركا تجاري و تمامي سازمانهايي كه در فرايندها و محصولات يك سازمان نقش دارند نيز سبز شوند. در همين راستا انجمن مديريت سبز ايران به عنوان يك تشكل غيرانتفاعي و غيردولتي با رسالت گسترش دانش و فرهنگ مديريت سبز در ميان سازمانهاي زير 50 نفر ، در نظر دارد 40% هزينه مشاركت اين سازمانها را با هدف تشويق حضور در فرايند جايزه مديريت سبز ايران پرداخت نمايد. (لطفا جهت كسب اطلاعات بيشتر با دبيرخانه تماس حاصل فرمائيد.)